Hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của Facebook, TikTok, Zalo và các nền tảng mạng xã hội khác, tình trạng xúc phạm, bôi nhọ, lăng mạ người khác trên không gian mạng ngày càng phổ biến.

Nhiều người cho rằng việc “chửi nhau trên mạng”, đăng bài bóc phốt hoặc dùng lời lẽ xúc phạm chỉ là hành vi mang tính cá nhân và không bị xử lý. Tuy nhiên, trên thực tế, pháp luật Việt Nam đã có những quy định rất rõ về trách nhiệm pháp lý đối với hành vi làm nhục, vu khống hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác trên môi trường mạng.

Vậy lăng nhục người khác trên mạng xã hội có vi phạm pháp luật hay không? Người bị hại cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình? Người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hay truy cứu trách nhiệm hình sự?

Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác trên mạng xã hội.

1. Lăng Nhục Người Khác Trên Mạng Xã Hội Có Vi Phạm Pháp Luật Không?

Câu trả lời là CÓ.

Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm hành vi sử dụng mạng xã hội để xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân hoặc tổ chức.

Căn cứ Điều 12 Luật Công nghệ thông tin 2006 (có hiệu lực đến 1/7/2026) một trong các hành vi bị nghiêm cấm là:

“Xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm, uy tín của công dân.”

Như vậy, việc:

• Đăng bài xúc phạm người khác trên Facebook;
• Bôi nhọ danh dự qua TikTok, Zalo;
• Chửi bới, nhục mạ trong hội nhóm mạng xã hội;
• Cắt ghép hình ảnh nhằm hạ thấp uy tín người khác;
• Đăng thông tin sai sự thật nhằm công kích cá nhân;

đều có thể bị xem là hành vi vi phạm pháp luật tùy theo tính chất và mức độ.

2. Người Bị Xúc Phạm Trên Mạng Xã Hội Có Quyền Gì?

Theo Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015, danh dự, nhân phẩm và uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.

Khi bị xúc phạm trên mạng xã hội, người bị hại có quyền:

• Yêu cầu gỡ bỏ bài viết, hình ảnh, video vi phạm;
• Yêu cầu cải chính thông tin sai sự thật;
• Yêu cầu xin lỗi công khai;
• Yêu cầu bồi thường thiệt hại;
• Khởi kiện tại Tòa án;
• Trình báo cơ quan công an nếu có dấu hiệu vi phạm hình sự.

3. Những Hành Vi Nào Thường Gặp Trên Mạng Xã Hội?

Trong thực tế, hành vi lăng nhục người khác trên mạng xã hội có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như:

• Đăng bài bóc phốt sai sự thật;
• Dùng lời lẽ thô tục để công kích cá nhân;
• Phát tán hình ảnh riêng tư nhằm hạ nhục;
• Cắt ghép ảnh, video nhằm bôi nhọ;
• Livestream xúc phạm danh dự người khác;
• Kêu gọi cộng đồng mạng tấn công cá nhân;
• Spam bình luận xúc phạm;
• Đăng thông tin đời tư trái phép.

4. Người Bị Hại Nên Làm Gì Khi Bị Xúc Phạm Trên Facebook, TikTok?

4.1. Thu Thập Chứng Cứ

Đây là bước rất quan trọng.

Người bị hại nên:

• Chụp màn hình bài viết, bình luận, tin nhắn;
• Quay video màn hình;
• Lưu đường link bài viết;
• Ghi nhận thời gian, tài khoản đăng tải;
• Sao lưu dữ liệu để tránh bị xóa.

4.2. Yêu Cầu Gỡ Bỏ Nội Dung Vi Phạm

Người bị hại có thể:

• Yêu cầu trực tiếp người đăng gỡ bài;
• Báo cáo nội dung vi phạm với nền tảng mạng xã hội;
• Yêu cầu cơ quan chức năng can thiệp.

4.3. Trình Báo Cơ quan Công An Hoặc Khởi Kiện

Nếu hành vi nghiêm trọng hoặc kéo dài, người bị hại có thể:

• Nộp đơn tố giác đến cơ quan công an;
• Khởi kiện dân sự yêu cầu bồi thường;
• Yêu cầu xử lý hành chính hoặc hình sự.

5. Hành Vi Xúc Phạm Người Khác Trên Mạng Xã Hội Bị Xử Phạt Hành Chính Thế Nào?

Theo Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP), hành vi sử dụng mạng xã hội để:

• Cung cấp thông tin sai sự thật;
• Vu khống;
• Xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân;
• Xuyên tạc uy tín tổ chức;

có thể bị xử phạt hành chính.

Mức phạt đối với tổ chức: từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

Mức phạt đối với cá nhân: bằng một nửa mức phạt của tổ chức, tức từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị:

• Buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm;
• Buộc cải chính thông tin;
• Khắc phục hậu quả do hành vi gây ra.

6. Khi Nào Có Thể Bị Truy Cứu Trách Nhiệm Hình Sự?

Nếu hành vi xúc phạm có tính chất nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về:

• Tội làm nhục người khác;
• Tội vu khống.

6.1. Tội Làm Nhục Người Khác

Theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác có thể:

• Bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng;
• Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm;
• Hoặc phạt tù.

Đặc biệt, hành vi:

• Sử dụng mạng máy tính;
• Mạng viễn thông;
• Phương tiện điện tử để phạm tội;

là tình tiết định khung tăng nặng.

6.2. Khung Hình Phạt Có Thể Lên Đến 05 Năm Tù

Người vi phạm có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm nếu:

• Làm nạn nhân rối loạn tâm thần nghiêm trọng;
• Làm nạn nhân tự sát.

7. Đăng Bài “Bóc Phốt” Có Luôn Vi Phạm Pháp Luật Không?

Không phải mọi bài viết phản ánh sự việc đều là vi phạm.

Tuy nhiên, nếu việc “bóc phốt”:

• Chứa thông tin sai sự thật;
• Cố ý xúc phạm danh dự người khác;
• Đăng tải đời tư trái phép;
• Dùng từ ngữ hạ nhục, công kích cá nhân;

thì vẫn có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.

Việc phản ánh sự việc cần bảo đảm:

• Có căn cứ;
• Khách quan;
• Không vượt quá giới hạn quyền tự do ngôn luận.

8. Có Được Yêu Cầu Bồi Thường Thiệt Hại Không?

Có, nếu hành vi xúc phạm gây thiệt hại, người bị hại có thể yêu cầu bồi thường:

• Thiệt hại vật chất;
• Thu nhập bị mất;
• Chi phí khắc phục hậu quả;
• Tổn thất tinh thần.

Mức bồi thường cụ thể sẽ phụ thuộc vào tính chất vụ việc và chứng cứ chứng minh thiệt hại.

9. Một Số Lưu Ý Quan Trọng Khi Sử Dụng Mạng Xã Hội

• Không đăng tải thông tin chưa được kiểm chứng;
• Không sử dụng lời lẽ xúc phạm, miệt thị;
• Không chia sẻ hình ảnh riêng tư trái phép;
• Không livestream nhằm hạ nhục người khác;
• Cẩn trọng với các bài viết mang tính công kích cá nhân.

10. Kết Luận

Lăng nhục người khác trên mạng xã hội là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.

Không gian mạng không phải là nơi nằm ngoài sự điều chỉnh của pháp luật. Mọi hành vi đăng tải, chia sẻ hoặc phát ngôn xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác đều có thể trở thành căn cứ để xử lý trách nhiệm pháp lý.

Do đó, khi sử dụng Facebook, TikTok, Zalo hay các nền tảng mạng xã hội khác, mỗi cá nhân cần cẩn trọng trong lời nói và hành vi của mình để tránh phát sinh các hậu quả pháp lý không đáng có.

11. Căn Cứ Pháp Lý

• Luật Công nghệ thông tin 2006;
• Bộ luật Dân sự 2015;
• Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017;
• Nghị định 15/2020/NĐ-CP;
• Nghị định 14/2022/NĐ-CP.