Sau khi ly hôn, nghĩa vụ cấp dưỡng cho con là một trong những vấn đề thường phát sinh tranh chấp giữa cha mẹ. Trên thực tế, nhiều người cho rằng chỉ cần con đủ 18 tuổi thì cha hoặc mẹ không còn phải cấp dưỡng. Tuy nhiên, quy định của pháp luật không hoàn toàn như vậy.

Vậy con đủ 18 tuổi có còn được cấp dưỡng không? Trường hợp nào cha mẹ vẫn phải tiếp tục cấp dưỡng? Mức xử phạt đối với người trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng hiện nay là bao nhiêu? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định pháp luật liên quan.

Nghĩa Vụ Cấp Dưỡng Là Gì?

Theo Điều 107 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, cấp dưỡng là nghĩa vụ của một người phải đóng góp tiền hoặc tài sản để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người không sống chung với mình nhưng có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng theo quy định pháp luật.

Nghĩa vụ cấp dưỡng có thể phát sinh giữa:

• Cha mẹ và con.
• Ông bà và cháu.
• Anh chị em ruột.
• Vợ và chồng sau khi ly hôn.
• Các quan hệ nuôi dưỡng khác theo quy định pháp luật.

Đây là nghĩa vụ mang tính nhân thân, không thể chuyển giao cho người khác và không thể thay thế bằng nghĩa vụ dân sự khác.

Con Đủ 18 Tuổi Có Còn Được Cấp Dưỡng Không?

Đây là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm khi giải quyết ly hôn hoặc tranh chấp về nghĩa vụ nuôi con.

Theo khoản 1 Điều 118 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, nghĩa vụ cấp dưỡng chấm dứt khi:

“Người được cấp dưỡng đã thành niên và có khả năng lao động hoặc có tài sản để tự nuôi mình.”

Như vậy, việc con đủ 18 tuổi không đồng nghĩa trong mọi trường hợp đều chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng.

Pháp luật hiện hành đặt ra đồng thời hai điều kiện:

• Con đã thành niên (đủ 18 tuổi trở lên).
• Có khả năng lao động hoặc có tài sản để tự nuôi sống bản thân.

Nếu đáp ứng các điều kiện trên thì nghĩa vụ cấp dưỡng của cha mẹ sẽ chấm dứt.

Trường Hợp Con Đủ 18 Tuổi Vẫn Được Cấp Dưỡng

Mặc dù đã thành niên nhưng một số trường hợp con vẫn có quyền yêu cầu cha hoặc mẹ thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng.

1. Con Không Có Khả Năng Lao Động

Đây là trường hợp phổ biến nhất.

Người con bị khuyết tật, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bị suy giảm khả năng lao động đến mức không thể tự tạo thu nhập để nuôi sống bản thân thì cha mẹ vẫn có nghĩa vụ cấp dưỡng.

Việc cấp dưỡng có thể kéo dài ngay cả khi người con đã trên 18 tuổi.

2. Con Không Có Tài Sản Để Tự Nuôi Mình

Trường hợp người con không có nguồn thu nhập ổn định, không có tài sản riêng đủ để bảo đảm cuộc sống thì Tòa án có thể xem xét buộc cha hoặc mẹ tiếp tục thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng nếu thuộc trường hợp không có khả năng lao động.

3. Con Khuyết Tật Hoặc Mất Năng Lực Hành Vi Dân Sự

Nhiều trường hợp con đã trưởng thành nhưng mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi hoặc bị khuyết tật nặng.

Khi đó, nghĩa vụ chăm sóc và cấp dưỡng của cha mẹ vẫn tiếp tục được duy trì theo quy định pháp luật.

Con Đang Học Đại Học Có Được Tiếp Tục Cấp Dưỡng Không?

Đây là vấn đề thường gây tranh cãi trong thực tế.

Nhiều người cho rằng con đang học đại học nên cha hoặc mẹ vẫn phải tiếp tục cấp dưỡng cho đến khi tốt nghiệp. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam hiện nay không có quy định bắt buộc cha mẹ phải cấp dưỡng cho con chỉ vì lý do đang học đại học.

Nếu người con đã đủ 18 tuổi, có khả năng lao động bình thường và không thuộc trường hợp mất khả năng lao động thì về nguyên tắc, nghĩa vụ cấp dưỡng có thể chấm dứt.

Tuy nhiên, các bên hoàn toàn có thể tự nguyện thỏa thuận việc tiếp tục hỗ trợ chi phí học tập cho con.

Khi Nào Nghĩa Vụ Cấp Dưỡng Chấm Dứt?

Theo Điều 118 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, nghĩa vụ cấp dưỡng chấm dứt trong các trường hợp sau:

• Người được cấp dưỡng đã thành niên và có khả năng lao động hoặc có tài sản để tự nuôi mình.
• Người được cấp dưỡng được nhận làm con nuôi.
• Người cấp dưỡng đã trực tiếp nuôi dưỡng người được cấp dưỡng.
• Người cấp dưỡng hoặc người được cấp dưỡng chết.
• Người được cấp dưỡng sau ly hôn đã kết hôn.
• Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Khi thuộc một trong các trường hợp trên, người có nghĩa vụ cấp dưỡng có quyền yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền xác nhận việc chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng.

Nghĩa Vụ Cấp Dưỡng Của Cha Mẹ Đối Với Con Được Quy Định Ra Sao?

Theo Điều 110 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, cha mẹ có nghĩa vụ cấp dưỡng cho:

• Con chưa thành niên.
• Con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Nghĩa vụ này phát sinh trong trường hợp:

• Cha mẹ không sống chung với con.
• Cha mẹ sống chung nhưng vi phạm nghĩa vụ nuôi dưỡng.

Đây là nghĩa vụ bắt buộc theo quy định pháp luật và không phụ thuộc vào việc cha mẹ có còn quan hệ hôn nhân hay không.

Con Có Nghĩa Vụ Cấp Dưỡng Cho Cha Mẹ Không?

Nhiều người chỉ quan tâm đến nghĩa vụ của cha mẹ đối với con mà quên rằng pháp luật cũng quy định nghĩa vụ ngược lại.

Theo Điều 111 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, con đã thành niên không sống chung với cha mẹ có nghĩa vụ cấp dưỡng khi:

• Cha mẹ không có khả năng lao động.
• Cha mẹ không có tài sản để tự nuôi mình.

Đây là trách nhiệm pháp lý đồng thời cũng là nghĩa vụ đạo đức của con cái đối với đấng sinh thành.

Trốn Tránh Nghĩa Vụ Cấp Dưỡng Bị Xử Phạt Thế Nào?

Không ít trường hợp sau khi ly hôn, người có nghĩa vụ cố tình không đóng tiền cấp dưỡng mặc dù đã có quyết định của Tòa án.

Theo Điều 57 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng có thể bị xử phạt hành chính từ:

5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Ngoài ra còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định.

Trong trường hợp nghiêm trọng, người vi phạm còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu đủ điều kiện theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Ai Có Quyền Yêu Cầu Tòa Án Buộc Thực Hiện Nghĩa Vụ Cấp Dưỡng?

Theo Điều 119 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, những chủ thể sau đây có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết:

• Người được cấp dưỡng.
• Cha, mẹ của người được cấp dưỡng.
• Người giám hộ.
• Người thân thích.
• Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình.
• Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em.
• Hội Liên hiệp Phụ nữ.

Nếu phát hiện hành vi trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, các cá nhân và tổ chức liên quan đều có quyền đề nghị cơ quan có thẩm quyền bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người được cấp dưỡng.

Dịch Vụ Luật Sư Giải Quyết Tranh Chấp Cấp Dưỡng Tại Quảng Ngãi

Trong thực tế, nhiều vụ việc liên quan đến cấp dưỡng phát sinh tranh chấp như:

• Không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng sau ly hôn.
• Yêu cầu tăng hoặc giảm mức cấp dưỡng.
• Tranh chấp việc chấm dứt cấp dưỡng khi con đủ 18 tuổi.
• Yêu cầu thi hành án đối với khoản cấp dưỡng chưa thanh toán.
• Tranh chấp cấp dưỡng đối với con đã thành niên nhưng mất khả năng lao động.

Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, người dân nên tham khảo ý kiến luật sư trước khi khởi kiện hoặc thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan.

Câu Hỏi Thường Gặp

Con đủ 18 tuổi có tự động hết cấp dưỡng không?

Không. Ngoài điều kiện đủ 18 tuổi, người con còn phải có khả năng lao động hoặc có tài sản để tự nuôi sống bản thân.

Con đang học đại học có được cấp dưỡng đến khi ra trường không?

Pháp luật không quy định bắt buộc. Tuy nhiên cha mẹ có thể tự nguyện thỏa thuận tiếp tục hỗ trợ chi phí học tập cho con.

Không đóng tiền cấp dưỡng có bị phạt không?

Có. Người trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng có thể bị xử phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng và bị buộc thực hiện nghĩa vụ theo quy định.

Có thể yêu cầu tăng mức cấp dưỡng không?

Có. Khi có căn cứ cho thấy nhu cầu của người được cấp dưỡng tăng lên hoặc khả năng tài chính của người cấp dưỡng thay đổi thì các bên có quyền yêu cầu điều chỉnh mức cấp dưỡng.

Kết Luận

Việc con đủ 18 tuổi không đồng nghĩa với việc cha mẹ đương nhiên được chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng. Theo quy định của pháp luật hiện hành, nghĩa vụ này chỉ chấm dứt khi người con đã thành niên và có khả năng lao động hoặc có tài sản để tự nuôi sống bản thân. Trường hợp con bị khuyết tật, mất khả năng lao động hoặc không thể tự nuôi mình thì cha mẹ vẫn phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định của pháp luật.

Liên hệ – Luật sư Quảng Ngãi .org