Có. Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng việc đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bị gián đoạn không đồng nghĩa với việc người lao động mất toàn bộ thời gian đã đóng trước đó. Pháp luật hiện hành cho phép bảo lưu thời gian đóng BHXH trong nhiều trường hợp. Tuy nhiên, việc gián đoạn có thể ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng điều kiện hưởng một số chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp tại một thời điểm cụ thể.

1. Đóng BHXH bị gián đoạn có bị mất thời gian đã đóng không?

Theo Điều 71 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động khi nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, chưa hưởng BHXH một lần hoặc chưa hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định thì được bảo lưu thời gian đóng BHXH.

Như vậy, nếu người lao động đã đóng BHXH trong một thời gian, sau đó nghỉ việc và ngừng đóng một thời gian rồi tiếp tục tham gia BHXH thì thời gian đã đóng trước đó về nguyên tắc vẫn được bảo lưu.

Ví dụ: Người lao động đã đóng BHXH được 7 năm, sau đó nghỉ việc 2 năm không tham gia BHXH rồi tiếp tục đi làm và đóng BHXH trở lại. Khoảng thời gian 7 năm đã đóng trước đó không tự động bị mất mà được bảo lưu để làm căn cứ tính các chế độ theo quy định.

Do đó, không có quy định bắt buộc người lao động phải đóng BHXH liên tục trong suốt quá trình làm việc mới được ghi nhận thời gian tham gia.

2. Vậy gián đoạn BHXH có ảnh hưởng đến quyền lợi không?

Có thể có.

Mặc dù thời gian đã đóng được bảo lưu, nhưng một số chế độ không chỉ căn cứ vào tổng thời gian đã đóng, mà còn yêu cầu người lao động phải có thời gian đóng BHXH nhất định trong một khoảng thời gian nhất định trước khi phát sinh sự kiện bảo hiểm.

Đây là điểm rất nhiều người lao động dễ nhầm lẫn.

Chẳng hạn, một người có tổng cộng nhiều năm tham gia BHXH nhưng nghỉ đóng trong thời gian dài trước khi sinh con thì chưa chắc đã đáp ứng điều kiện hưởng chế độ thai sản. Tương tự, thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp quá xa thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động cũng có thể không được sử dụng để đáp ứng điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp.

3. Đóng BHXH gián đoạn có ảnh hưởng đến chế độ thai sản không?

Có thể ảnh hưởng.

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định điều kiện hưởng chế độ thai sản dựa trên thời gian đóng BHXH trong khoảng thời gian nhất định trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi, tùy từng trường hợp.

Vì vậy, không thể chỉ nhìn vào tổng số năm đã đóng BHXH để kết luận một người chắc chắn được hưởng chế độ thai sản.

Ví dụ: Một lao động nữ đã từng đóng BHXH nhiều năm nhưng nghỉ việc và ngừng đóng trong thời gian dài. Sau đó mới sinh con thì cần xác định cụ thể thời điểm sinh, thời gian đóng BHXH trong khoảng thời gian luật định và các điều kiện khác để kết luận có được hưởng chế độ thai sản hay không.

4. Đóng BHXH gián đoạn có ảnh hưởng đến lương hưu không?

Việc gián đoạn không làm mất thời gian BHXH đã được bảo lưu.

Khi người lao động tiếp tục tham gia BHXH, thời gian đóng trước đó có thể được cộng với thời gian đóng sau này để xác định điều kiện hưởng lương hưu theo quy định.

Tuy nhiên, người lao động vẫn phải đáp ứng điều kiện về tuổi nghỉ hưu và thời gian đóng BHXH tại thời điểm đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Do đó, nếu vì gián đoạn mà tổng thời gian đóng BHXH chưa đáp ứng điều kiện hưởng lương hưu thì người lao động có thể phải tiếp tục tham gia BHXH hoặc lựa chọn phương án khác theo quy định pháp luật.

5. Đóng BHXH gián đoạn có ảnh hưởng đến trợ cấp thất nghiệp không?

Đây là trường hợp cần đặc biệt lưu ý.

Điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp được xác định dựa trên thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp trong khoảng thời gian nhất định trước khi chấm dứt hợp đồng lao động.

Theo quy định hiện hành, tùy loại hợp đồng lao động, người lao động phải đáp ứng điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp trong 24 tháng hoặc 36 tháng trước khi nghỉ việc.

Vì vậy, một người có tổng thời gian tham gia bảo hiểm thất nghiệp rất dài nhưng bị gián đoạn quá lâu trước khi nghỉ việc vẫn có thể không đáp ứng điều kiện về thời gian đóng trong khoảng thời gian luật định.

6. Cần phân biệt “bảo lưu thời gian đóng” và “đủ điều kiện hưởng chế độ”

Đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau:

Bảo lưu thời gian đóng: Thời gian đã đóng trước đây không bị mất chỉ vì người lao động ngừng đóng BHXH.
Điều kiện hưởng chế độ: Một số chế độ yêu cầu phải có đủ thời gian đóng trong một khoảng thời gian cụ thể trước khi phát sinh sự kiện.

Vì vậy, nói “đóng BHXH gián đoạn thì mất quyền lợi” là chưa chính xác.

Ngược lại, nói “đóng gián đoạn hoàn toàn không ảnh hưởng gì” cũng không đúng.

Cần xem người lao động đang muốn hưởng chế độ nào, thời gian đã đóng bao lâu, thời gian gián đoạn bao lâu và thời điểm phát sinh sự kiện bảo hiểm là khi nào.

7. Người lao động cần lưu ý gì khi nghỉ việc?

Nếu có thời gian nghỉ việc và chưa thể tiếp tục tham gia BHXH, người lao động nên:

Thứ nhất, kiểm tra và lưu giữ thông tin về toàn bộ quá trình đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp.

Thứ hai, khi quay lại làm việc, cần kiểm tra việc đóng BHXH của đơn vị để bảo đảm thời gian tham gia được ghi nhận đầy đủ.

Thứ ba, nếu dự kiến sinh con, nghỉ việc hoặc có nhu cầu hưởng một chế độ bảo hiểm cụ thể, nên kiểm tra điều kiện về thời gian đóng trong khoảng thời gian luật định, thay vì chỉ quan tâm đến tổng số năm đã đóng.

Kết luận

Đóng BHXH bị gián đoạn không làm mất thời gian BHXH đã đóng nếu thời gian đó được bảo lưu theo quy định. Khi tiếp tục tham gia, thời gian đóng trước và sau thời gian gián đoạn có thể được tính theo quy định để xác định quyền lợi.

Tuy nhiên, gián đoạn vẫn có thể ảnh hưởng đến việc hưởng một số chế độ như thai sản hoặc trợ cấp thất nghiệp, bởi các chế độ này có thể yêu cầu người lao động phải có đủ thời gian đóng trong một khoảng thời gian nhất định trước khi phát sinh sự kiện.

Vì vậy, trước khi nghỉ việc hoặc ngừng đóng BHXH trong thời gian dài, người lao động nên xác định mình đang hướng tới quyền lợi nào để tránh trường hợp có nhiều năm đóng BHXH nhưng lại không đủ điều kiện hưởng chế độ tại thời điểm cần thiết.