Mục lục
Sống thử trước hôn nhân là gì?
Sống thử trước hôn nhân là việc nam và nữ cùng chung sống, sinh hoạt như một cặp vợ chồng nhưng chưa đăng ký kết hôn.
Trên thực tế, sống thử có nhiều điểm tương đồng với hành vi “chung sống như vợ chồng” – tức là hai người cùng tổ chức cuộc sống chung và coi nhau như vợ chồng, dù chưa có ràng buộc pháp lý.
Sống thử có vi phạm pháp luật không?
Câu trả lời là không phải mọi trường hợp sống thử đều vi phạm pháp luật.
Pháp luật Việt Nam hiện nay không cấm việc nam, nữ độc thân tự nguyện sống chung.
Căn cứ theo quy định khoản 2 ĐIều 5 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 như sau:
“2. Cấm các hành vi sau đây:
…
- c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;
- d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;
…”
Theo đó, hành vi này sẽ bị coi là vi phạm nếu rơi vào các trường hợp sau:
- Một trong hai người đã có vợ hoặc chồng hợp pháp
- Quan hệ thuộc phạm vi huyết thống bị cấm
- Vi phạm các quy định về hôn nhân và gia đình
Trong những tình huống này, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc chịu trách nhiệm hình sự tùy mức độ.
Sống thử với người đã có vợ hoặc chồng thì sẽ bị xử phạt như thế nào?
Căn cứ khoản 1 Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP quy định về hành vi vi phạm quy định về kết hôn, ly hôn và vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng như sau:
Hành vi vi phạm quy định về kết hôn, ly hôn và vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng
- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
- a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
- b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;
- c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
…
Theo đó, việc cá nhân sống thử trước hôn nhân với người đang có vợ hoặc có chồng sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
(1) Xử phạt vi phạm hành chính từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với người đang có vợ hoặc đang có chồng mà lại đi sống thử với người khác.
(2) Xử phạt vi phạm hành chính từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với người chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà sống thử với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ.
(Quy định này được sửa đổi bởi Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định mức xử phạt hành chính với hành vi vi phạm quy định về kết hôn, ly hôn và vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng, tăng mức phạt cao nhất lên đến 10 triệu. Quy định này có hiệu lực từ ngày 18/05/2026)
Hoặc thậm chí là có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng được quy định tại Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015. Chế tài xử phạt cao nhất là phạt tù lên đến 03 năm.
Giải quyết tài sản và con cái khi sống thử
Khi kết thúc việc sống thử, các vấn đề liên quan vẫn được xử lý theo quy định pháp luật:
Về tài sản
- Ưu tiên thỏa thuận giữa hai bên
- Nếu không đạt được thỏa thuận, sẽ áp dụng quy định của pháp luật dân sự
Về con cái
- Quyền lợi của con luôn được đảm bảo
- Cha mẹ vẫn có trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc và cấp dưỡng
Kết luận
Sống thử trước hôn nhân không phải là hành vi bị cấm nếu cả hai đều độc thân và tự nguyện. Tuy nhiên, do không được pháp luật công nhận như hôn nhân hợp pháp, mối quan hệ này tiềm ẩn nhiều rủi ro về pháp lý và quyền lợi.
Việc sống thử nhận được nhiều ý kiến khác nhau, tích cực và cả tiêu cực.
Vì vậy, mỗi người cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi lựa chọn, đồng thời trang bị kiến thức pháp luật cần thiết để bảo vệ bản thân.
