Trong thực tế, không ít trường hợp nam nữ chung sống với nhau như vợ chồng, có con rồi mới đăng ký kết hôn hoặc đã ly hôn nhưng sau đó người vợ sinh con. Điều này dẫn đến nhiều thắc mắc như: Con sinh trước khi kết hôn có được xem là con chung không? Con sinh sau khi ly hôn có phải con chung của vợ chồng hay không? Ai có quyền yêu cầu xác định cha, mẹ, con và cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết?

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định pháp luật hiện hành về việc xác định cha, mẹ, con theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.

Con Sinh Trước Hoặc Sau Hôn Nhân Có Được Xem Là Con Chung Không?

Điều 88 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định nguyên tắc xác định cha mẹ đối với con như sau:

• Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân được xác định là con chung của vợ chồng.
• Con được người vợ mang thai trong thời kỳ hôn nhân cũng được xác định là con chung của vợ chồng.
• Con sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ ngày chấm dứt hôn nhân được coi là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân.
• Con sinh trước ngày đăng ký kết hôn nhưng được cha mẹ thừa nhận thì vẫn được xác định là con chung của vợ chồng.

Như vậy, pháp luật không chỉ công nhận con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân là con chung mà còn bảo vệ quyền lợi của trẻ em sinh trước khi cha mẹ đăng ký kết hôn nếu được cả cha và mẹ thừa nhận.

Con Sinh Trước Khi Đăng Ký Kết Hôn Có Phải Là Con Chung?

Câu trả lời là có.

Nếu đứa trẻ được sinh ra trước thời điểm cha mẹ đăng ký kết hôn nhưng sau đó cả cha và mẹ đều thừa nhận quan hệ huyết thống thì đứa trẻ vẫn được xác định là con chung của vợ chồng.

Ví dụ:

Anh A và chị B chung sống với nhau từ năm 2022, có con vào năm 2023 nhưng đến năm 2024 mới đăng ký kết hôn. Trong trường hợp này, nếu cả hai cùng thừa nhận đứa trẻ là con của mình thì đứa trẻ vẫn được pháp luật công nhận là con chung của vợ chồng.

Việc công nhận này giúp bảo đảm đầy đủ các quyền lợi của con về nhân thân, cấp dưỡng, nuôi dưỡng, thừa kế và các quyền khác theo quy định pháp luật.

Con Sinh Sau Khi Ly Hôn Có Được Xác Định Là Con Chung Không?

Đây là vấn đề thường phát sinh tranh chấp trên thực tế.

Theo Điều 88 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, nếu người vợ sinh con trong thời hạn 300 ngày kể từ ngày bản án hoặc quyết định ly hôn có hiệu lực pháp luật thì đứa trẻ vẫn được pháp luật suy đoán là con chung của vợ chồng.

Quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi của trẻ em và tránh trường hợp người cha từ chối trách nhiệm đối với con.

Ví dụ:

Vợ chồng ly hôn ngày 01/01/2026. Đến tháng 08/2026, người vợ sinh con. Do thời điểm sinh con vẫn nằm trong khoảng 300 ngày kể từ ngày chấm dứt hôn nhân nên đứa trẻ được xác định là con chung của hai người.

Khi Nào Cần Thực Hiện Thủ Tục Xác Định Cha, Mẹ, Con?

Thủ tục xác định cha, mẹ, con thường được thực hiện trong các trường hợp sau:

• Con sinh ngoài giá thú chưa xác định được cha.
• Con sinh trước khi cha mẹ đăng ký kết hôn.
• Cha hoặc mẹ không thừa nhận quan hệ huyết thống.
• Có tranh chấp về việc xác định cha, mẹ, con.
• Người có quyền lợi liên quan yêu cầu xác định quan hệ huyết thống để giải quyết thừa kế.
• Bổ sung thông tin cha hoặc mẹ vào giấy khai sinh.

Ai Có Quyền Yêu Cầu Xác Định Cha, Mẹ, Con?

Điều 102 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định các chủ thể có quyền yêu cầu xác định cha, mẹ, con gồm:

1. Cha, Mẹ Hoặc Con

Cha, mẹ hoặc con đã thành niên và có đầy đủ năng lực hành vi dân sự có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xác định quan hệ cha mẹ con.

2. Người Giám Hộ

Đối với người chưa thành niên hoặc người mất năng lực hành vi dân sự thì người giám hộ có quyền yêu cầu xác định cha, mẹ, con.

3. Các Cơ Quan, Tổ Chức Có Thẩm Quyền

Một số cơ quan, tổ chức cũng có quyền yêu cầu Tòa án xác định cha, mẹ, con trong trường hợp cần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em, gồm:

• Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình.
• Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em.
• Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.

Thẩm Quyền Giải Quyết Việc Xác Định Cha, Mẹ, Con

Tùy từng trường hợp có tranh chấp hay không mà thẩm quyền giải quyết thuộc về cơ quan hộ tịch hoặc Tòa án.

1. Trường Hợp Không Có Tranh Chấp

Khi các bên đều tự nguyện thừa nhận quan hệ cha, mẹ, con thì việc đăng ký nhận cha, mẹ, con được thực hiện tại cơ quan đăng ký hộ tịch.

Ủy Ban Nhân Dân Cấp Xã

UBND cấp xã nơi cư trú của người nhận hoặc người được nhận là cha, mẹ, con có thẩm quyền giải quyết các trường hợp trong nước.

Ủy Ban Nhân Dân Cấp Huyện

UBND cấp huyện có thẩm quyền giải quyết các trường hợp có yếu tố nước ngoài như:

• Công dân Việt Nam với người nước ngoài.
• Công dân Việt Nam ở trong nước với người Việt Nam định cư ở nước ngoài.
• Người nước ngoài với nhau nhưng cư trú tại Việt Nam.
• Người có hai quốc tịch thực hiện thủ tục nhận cha, mẹ, con.

2. Trường Hợp Có Tranh Chấp

Tòa án có thẩm quyền giải quyết khi:

• Có tranh chấp về quan hệ cha, mẹ, con.
• Người được yêu cầu xác định là cha hoặc mẹ đã chết.
• Yêu cầu xác định cha mẹ cho con trong một số trường hợp đặc biệt theo luật định.

Trong các vụ việc này, Tòa án thường xem xét nhiều nguồn chứng cứ khác nhau như:

• Kết quả giám định ADN.
• Giấy tờ, thư từ, hình ảnh.
• Lời khai của các bên.
• Người làm chứng.

Không Thừa Nhận Con Có Được Không?

Pháp luật cho phép cha hoặc mẹ không thừa nhận con nếu có căn cứ chứng minh không tồn tại quan hệ huyết thống.

Tuy nhiên, việc không thừa nhận phải dựa trên chứng cứ hợp pháp và được Tòa án xem xét giải quyết.

Trong thực tế, kết quả giám định ADN là một trong những chứng cứ có giá trị chứng minh cao nhất để xác định quan hệ cha, mẹ, con.

Hậu Quả Pháp Lý Sau Khi Được Xác Định Quan Hệ Cha, Mẹ, Con

Sau khi được cơ quan có thẩm quyền công nhận quan hệ cha, mẹ, con, các bên sẽ phát sinh đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật như:

• Quyền nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con.
• Nghĩa vụ cấp dưỡng.
• Quyền thừa kế tài sản.
• Quyền thay đổi, bổ sung thông tin hộ tịch.
• Quyền yêu cầu bảo vệ quyền lợi hợp pháp của con.

Những Tranh Chấp Thường Gặp Về Xác Định Cha, Mẹ, Con

• Tranh chấp nhận cha cho con ngoài giá thú.
• Tranh chấp sau ly hôn về việc xác định cha ruột của con.
• Yêu cầu hủy kết quả nhận cha, mẹ, con đã đăng ký trước đó.
• Tranh chấp thừa kế liên quan đến việc xác định con ruột.
• Yêu cầu xác định cha cho con khi người cha đã chết.

Dịch Vụ Luật Sư Tư Vấn Hôn Nhân Gia Đình Tại Quảng Ngãi

Nếu đang gặp khó khăn trong các vấn đề:

• Xác định cha, mẹ, con.
• Giám định ADN phục vụ giải quyết tranh chấp.
• Tranh chấp quyền nuôi con.
• Yêu cầu cấp dưỡng cho con.
• Tranh chấp thừa kế liên quan đến quan hệ huyết thống.

Người dân nên liên hệ Luật sư LCA Quảng Ngãi để được tư vấn phương án xử lý phù hợp, bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Kết Luận

Theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân, con sinh trong thời hạn 300 ngày kể từ ngày chấm dứt hôn nhân hoặc con sinh trước khi đăng ký kết hôn nhưng được cha mẹ thừa nhận đều được xác định là con chung của vợ chồng. Trong trường hợp phát sinh tranh chấp, cá nhân hoặc cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu Tòa án giải quyết để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em cũng như các bên liên quan.

Liên hệ – Luật sư Quảng Ngãi .org