Doanh thu dưới 500 triệu đồng, hộ kinh doanh vẫn phải làm sổ sách kế toán từ năm 2026 – Phân tích chi tiết theo Thông tư 152/2025/TT-BTC

Trong thời gian gần đây, một trong những câu hỏi được cộng đồng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đặc biệt quan tâm là: “Từ năm 2026, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm có còn phải làm sổ sách kế toán hay không?”

Nhiều người cho rằng, khi doanh thu không vượt ngưỡng chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) thì sẽ không còn nghĩa vụ kế toán. Tuy nhiên, Thông tư 152/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành đã chính thức khẳng định: dù doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện ghi chép sổ sách kế toán từ ngày 01/01/2026.

Bài viết này phân tích toàn diện – dễ hiểu – có căn cứ pháp lý rõ ràng về:

• Vì sao hộ kinh doanh doanh thu dưới 500 triệu vẫn phải làm sổ sách kế toán từ năm 2026;
• Hộ kinh doanh phải ghi sổ gì, ghi như thế nào;
• Cách tổ chức công tác kế toán phù hợp với quy mô hộ;
• Quy định về lưu trữ tài liệu kế toán;
• Những lưu ý quan trọng để tránh rủi ro khi cơ quan thuế kiểm tra.

---

1. Doanh thu dưới 500 triệu đồng – có thực sự “không cần kế toán” từ năm 2026?

Từ trước đến nay, trong thực tiễn quản lý thuế, nhiều hộ kinh doanh có quy mô nhỏ hình thành suy nghĩ rằng: “Doanh thu thấp thì không cần sổ sách kế toán”. Quan điểm này xuất phát từ việc pháp luật thuế trước đây chủ yếu tập trung vào nghĩa vụ nộp thuế, chưa đặt nặng yêu cầu ghi chép kế toán đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ.

Tuy nhiên, từ năm 2026, tư duy quản lý này đã có sự thay đổi căn bản. Nhà nước chuyển mạnh từ quản lý thuế theo ước tính sang quản lý dựa trên dữ liệu và minh bạch doanh thu. Trong bối cảnh đó, sổ sách kế toán trở thành công cụ bắt buộc, kể cả với hộ kinh doanh có doanh thu thấp.

Việc không phải nộp thuế không đồng nghĩa với việc không phải ghi chép, theo dõi doanh thu. Đây là điểm mấu chốt mà rất nhiều hộ kinh doanh đang hiểu chưa đúng.

---

2. Căn cứ pháp lý: Vì sao doanh thu dưới 500 triệu vẫn phải làm sổ sách kế toán?

2.1. Quy định về ngưỡng doanh thu chịu thuế

Căn cứ khoản 1 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025:

Doanh thu chịu thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là 500 triệu đồng/năm. Mức doanh thu này được trừ trước khi xác định số thuế phải nộp theo tỷ lệ trên doanh thu.

Theo đó, từ ngày 01/01/2026:

• Hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống → không phải nộp thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN;
• Hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng → phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.

Lưu ý quan trọng: Quy định trên chỉ điều chỉnh nghĩa vụ nộp thuế, không điều chỉnh nghĩa vụ kế toán.

2.2. Quy định bắt buộc ghi sổ kế toán dù không phải nộp thuế

Căn cứ Điều 4 Thông tư 152/2025/TT-BTC – văn bản lần đầu tiên quy định rõ ràng và thống nhất chế độ kế toán cho hộ kinh doanh từ năm 2026:

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN vẫn phải thực hiện ghi chép Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ để theo dõi doanh thu.

Như vậy, pháp luật đã chính thức tách bạch:

• Thuế: có thể được miễn;
• Kế toán – ghi chép doanh thu: vẫn bắt buộc.

---

3. Hộ kinh doanh doanh thu dưới 500 triệu phải sử dụng loại sổ kế toán nào?

Theo Điều 4 Thông tư 152/2025/TT-BTC, hộ kinh doanh doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm sử dụng:

Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ – Mẫu số S1a-HKD.

Đây là loại sổ kế toán đơn giản nhất, được thiết kế phù hợp với:

• Hộ kinh doanh nhỏ;
• Cá nhân kinh doanh không có bộ phận kế toán;
• Người không có chuyên môn sâu về kế toán.

Nhà làm luật không yêu cầu hộ kinh doanh nhỏ phải áp dụng hệ thống kế toán phức tạp như doanh nghiệp, mà chỉ cần ghi chép trung thực, đầy đủ doanh thu phát sinh.

---

4. Hướng dẫn chi tiết cách ghi Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu S1a-HKD)

4.1. Mục đích của sổ doanh thu

Sổ doanh thu được sử dụng để:

• Làm căn cứ xác định hộ kinh doanh có vượt ngưỡng 500 triệu đồng/năm hay không;
• Đối chiếu số liệu với cơ quan thuế khi cần;
• Chứng minh tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh.

4.2. Nội dung và cách ghi sổ

Căn cứ hướng dẫn tại Thông tư 152/2025/TT-BTC, phương pháp ghi sổ như sau:

• Cột A: Ghi ngày, tháng ghi sổ;
• Cột B: Ghi nội dung doanh thu (bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ);
• Cột 1: Ghi số tiền thu được.

Hộ kinh doanh có thể:

• Ghi theo từng giao dịch;
• Hoặc ghi theo ngày, theo kỳ (nếu phát sinh nhiều giao dịch nhỏ).

Nguyên tắc quan trọng: Doanh thu phải được ghi trung thực – đầy đủ – kịp thời.

---

5. Tổ chức công tác kế toán đối với hộ kinh doanh từ 01/01/2026

Căn cứ Điều 2 Thông tư 152/2025/TT-BTC:

Người đại diện hộ kinh doanh có thể tự ghi chép sổ sách kế toán, hoặc bố trí người làm kế toán, hoặc thuê dịch vụ kế toán theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, pháp luật cho phép:

• Người thân trong gia đình làm kế toán;
• Người quản lý, thủ kho, thủ quỹ kiêm nhiệm kế toán;
• Thuê dịch vụ kế toán bên ngoài.

Quy định này cho thấy Nhà nước không làm khó hộ kinh doanh, mà tạo hành lang pháp lý linh hoạt để hộ tự lựa chọn cách làm phù hợp.

---

6. Quy định về sổ kế toán và lưu trữ tài liệu kế toán của hộ kinh doanh

Căn cứ Điều 3 Thông tư 152/2025/TT-BTC:

Hộ kinh doanh được lựa chọn lưu trữ tài liệu kế toán bằng bản giấy hoặc phương tiện điện tử; thời hạn lưu trữ tối thiểu là 05 năm.

Điều này đồng nghĩa:

• Sổ sách có thể lưu trên máy tính, điện thoại;
• Không bắt buộc in giấy nếu lưu trữ điện tử đảm bảo an toàn;
• Phải sẵn sàng xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu.

---

7. Mối liên hệ giữa sổ kế toán và nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh

Sổ kế toán không chỉ phục vụ cho hiện tại, mà còn có ý nghĩa quyết định trong tương lai:

• Là căn cứ xác định thời điểm vượt ngưỡng 500 triệu;
• Là cơ sở để cơ quan thuế chuyển phương pháp quản lý;
• Giảm nguy cơ bị ấn định doanh thu.

Việc ghi sổ đầy đủ giúp hộ kinh doanh chủ động kiểm soát nghĩa vụ thuế, thay vì bị động khi bị kiểm tra.

---

8. Những rủi ro pháp lý nếu hộ kinh doanh không ghi sổ kế toán từ năm 2026

Nếu không thực hiện ghi sổ theo Thông tư 152/2025/TT-BTC, hộ kinh doanh có thể đối mặt với:

• Bị đánh giá là không minh bạch doanh thu;
• Bị ấn định doanh thu;
• Gặp khó khăn khi giải trình với cơ quan thuế;
• Rủi ro xử phạt vi phạm hành chính về kế toán.

---

9. Kết luận và khuyến nghị cho hộ kinh doanh

Từ năm 2026, ghi chép sổ sách kế toán không còn là lựa chọn, mà là nghĩa vụ pháp lý đối với hộ kinh doanh, kể cả khi doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm.

Hộ kinh doanh nên:

• Bắt đầu làm quen với việc ghi sổ ngay từ năm 2025;
• Lựa chọn hình thức kế toán phù hợp;
• Chủ động tư vấn kế toán – pháp lý khi cần.

Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý, mà còn tạo nền tảng để hộ kinh doanh phát triển bền vững và minh bạch hơn trong tương lai.

---

Căn cứ pháp lý

• Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025;
• Thông tư 152/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính (hiệu lực từ 01/01/2026);
• Luật Kế toán 2015 và văn bản hướng dẫn liên quan.