Mục lục

1. Cơ sở pháp lý
2. Phân tích thực tiễn
- 2.1. Đặt cọc bằng vàng có được thừa nhận không?
- 2.2. Đặt cọc bằng đô la Mỹ (USD) có được công nhận không?
3. Kết luận

Trong thực tiễn mua bán nhà đất, không ít trường hợp bên mua và bên bán thỏa thuận đặt cọc bằng vàng miếng, ngoại tệ thay vì đồng Việt Nam.

Vậy việc thỏa thuận đặt cọc bằng vàng, đô la có được pháp luật công nhận không?

1. Cơ sở pháp lý

– Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về đặt cọc:

“Đặt cọc là việc một bên giao cho bên kia một khoản tiền, kim khí quý, đá quý hoặc vật có giá trị khác để bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng dân sự.”

Như vậy, vàng, đô la hay tài sản có giá trị khác đều có thể là tài sản đặt cọc, nếu các bên thỏa thuận rõ ràng.

– Điều 22 Pháp lệnh Ngoại hối 2005 (sửa đổi, bổ sung 2013) quy định:

“Mọi giao dịch, thanh toán, niêm yết, quảng cáo, báo giá… trên lãnh thổ Việt Nam phải bằng đồng Việt Nam, trừ các trường hợp được pháp luật cho phép.

Giao dịch dân sự không được tự do thanh toán bằng ngoại tệ trong nội địa.”

– Điều 5, Nghị định 95/2011/NĐ-CP quy định:

Giao dịch bằng ngoại tệ không đúng quy định có thể bị xử phạt từ 30 – 100 triệu đồng, tùy mức độ vi phạm.

2. Phân tích thực tiễn

2.1. Đặt cọc bằng vàng có được thừa nhận không?

Việc các bên thỏa thuận tài sản đặt cọc là vàng được pháp luật công nhận vì vàng là kim khí quý nằm trong nhóm tài sản có thể dùng làm tài sản đặt cọc.

Tuy nhiên, thỏa thuận đặt cọc đó phải đảm bảo:

+ Giao dịch đặt cọc phải được lập thành văn bản, mô tả rõ loại vàng (ví dụ: SJC 9999, bao nhiêu lượng…);

+ Nếu xảy ra tranh chấp, Tòa án sẽ căn cứ đúng loại vàng đã thỏa thuận để buộc bên vi phạm trả lại hoặc bồi thường.

2.2. Đặt cọc bằng đô la Mỹ (USD) có được công nhận không?

Việc các bên thỏa thuận tài sản đặt cọc là đồng đô la Mỹ (USD) thì sẽ không hợp pháp nếu dùng để thanh tóa, giao dịch trong nội địa.

+ Nếu hai bên chỉ giao dịch dân sự, không có yếu tố thương mại, Tòa án có thể không xử phạt vi phạm hành chính, mà xác định nghĩa vụ hoàn trả tương đương bằng đồng Việt Nam;

+ Nếu có chứng cứ chứng minh rõ ràng việc đặt cọc là USD (ví dụ biên nhận viết tay, video…), Tòa án sẽ tính theo tỷ giá do Ngân hàng Nhà nước công bố tại thời điểm xét xử hoặc thanh toán.

3. Kết luận

Việc sử dụng vàng làm tài sản đặt cọc là hợp pháp nếu được thỏa thuận rõ ràng. Trong khi đó, đặt cọc bằng ngoại tệ có thể bị coi là vi phạm pháp luật quản lý ngoại hối và có nguy cơ bị tuyên giao dịch vô hiệu.

Để hạn chế rủi ro, các bên nên:

+ Giao dịch bằng tiền đồng Việt Nam;

+Nếu sử dụng tài sản khác, cần quy định rõ về loại tài sản, giá trị, đơn vị, cách xử lý khi xảy ra tranh chấp.

Khuyến nghị của Luật sư Quảng Ngãi .org

1. Bài viết nêu trên được Luật sư Quảng Ngãi .org thực hiện nhằm mục đích tham khảo, nghiên cứu khoa học, phổ biến kiến thức pháp luật.
2. Trường hợp cần giải đáp thắc mắc về vấn đề có liên quan, hoặc cần ý kiến pháp lý cho vụ việc cụ thể, vui lòng liên hệ với Luật sư Quảng Ngãi .org qua hotline 0905 333 560, Email: info@lcalawfirm.vn