Hiện nay, nhu cầu nhận tặng cho nhà đất tại Việt Nam của người Việt Nam định cư ở nước ngoài ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, không ít trường hợp gặp khó khăn do chưa hiểu rõ quy định pháp luật liên quan đến quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất và điều kiện nhập cảnh.

Đặc biệt, từ khi Luật Đất đai 2024 và Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực, quy định về quyền của Việt Kiều đối với bất động sản tại Việt Nam đã có nhiều thay đổi quan trọng.

Vậy:

• Việt Kiều có được nhận tặng cho nhà đất tại Việt Nam không?
• Người đã thôi quốc tịch Việt Nam có được đứng tên Sổ đỏ không?
• Điều kiện nhận tặng cho nhà đất là gì?
• Thủ tục sang tên thực hiện như thế nào?

Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật hiện hành để giúp người dân hiểu đúng và thực hiện đúng thủ tục.

1. Việt Kiều là ai theo quy định pháp luật?

Hiện nay, pháp luật Việt Nam không có khái niệm chính thức về “Việt Kiều”.

Tuy nhiên, trên thực tế, đây là cách gọi phổ biến để chỉ:

• Người Việt Nam đang sinh sống, cư trú ở nước ngoài;
• Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài.

Theo khoản 3 Điều 3 Luật Quốc tịch Việt Nam 2008, người Việt Nam định cư ở nước ngoài bao gồm:

• Công dân Việt Nam cư trú ở nước ngoài (vẫn còn quốc tịch Việt Nam);
• Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài (đã thôi quốc tịch Việt Nam).

Việc phân biệt hai nhóm đối tượng này rất quan trọng vì quyền sở hữu nhà đất tại Việt Nam của mỗi nhóm là khác nhau.

2. Việt Kiều có được nhận tặng cho nhà đất tại Việt Nam không?

2.1. Người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam

Theo khoản 3 Điều 4 Luật Đất đai 2024:

Người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam có đầy đủ quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất như cá nhân trong nước.

Điều này đồng nghĩa với việc:

• Được mua nhà đất;
• Được nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất;
• Được nhận tặng cho nhà đất;
• Được nhận thừa kế nhà đất;
• Được đứng tên trực tiếp trên Giấy chứng nhận.

Đây là điểm mới rất quan trọng của Luật Đất đai 2024.

2.2. Người gốc Việt Nam đã thôi quốc tịch Việt Nam

Đối với người gốc Việt Nam nhưng đã thôi quốc tịch Việt Nam, quyền sử dụng đất vẫn còn bị hạn chế.

Nhóm đối tượng này:

• Được sở hữu nhà ở gắn liền với đất ở trong một số trường hợp;
• Nhưng không có đầy đủ quyền như công dân Việt Nam.

Do đó, cần xem xét kỹ từng loại giao dịch cụ thể.

3. Quy định mới của Luật Đất đai 2024 về quyền của Việt Kiều

Trước đây, theo Luật Đất đai 2013:

• Việt Kiều chỉ được nhận quyền sử dụng đất ở trong một số trường hợp hạn chế;
• Chủ yếu là nhà ở gắn liền với đất ở hoặc đất trong dự án nhà ở.

Tuy nhiên, từ ngày 01/8/2024, Luật Đất đai 2024 đã mở rộng đáng kể quyền của người Việt Nam định cư ở nước ngoài.

Cụ thể, công dân Việt Nam cư trú ở nước ngoài được:

• Tham gia giao dịch bất động sản tại Việt Nam;
• Nhận tặng cho nhà đất;
• Nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất;
• Không cần nhờ người thân đứng tên hộ như trước.

4. Điều kiện để Việt Kiều được nhận tặng cho nhà đất

4.1. Điều kiện thứ nhất: Được phép nhập cảnh vào Việt Nam

Đây là điều kiện bắt buộc.

Theo khoản 2 Điều 8 Luật Nhà ở 2023:

Người Việt Nam định cư ở nước ngoài phải thuộc diện được phép nhập cảnh vào Việt Nam.

Nếu không được nhập cảnh thì không đủ điều kiện sở hữu nhà đất.

4.2. Điều kiện thứ hai: Có giấy tờ chứng minh nhân thân phù hợp

Tùy từng trường hợp, người nhận tặng cho phải có:

• Hộ chiếu Việt Nam còn giá trị;
• Hoặc hộ chiếu nước ngoài;
• Giấy tờ chứng minh là người gốc Việt Nam;
• Dấu nhập cảnh vào Việt Nam.

4.3. Điều kiện đối với công dân Việt Nam ở nước ngoài

Nếu vẫn còn quốc tịch Việt Nam thì cần:

• Hộ chiếu Việt Nam còn giá trị;
• Có dấu nhập cảnh vào Việt Nam tại thời điểm giao dịch.

4.4. Điều kiện đối với người gốc Việt Nam đã thôi quốc tịch

Trường hợp đã thôi quốc tịch Việt Nam thì cần:

• Hộ chiếu nước ngoài còn giá trị;
• Giấy xác nhận là người gốc Việt Nam;
• Dấu nhập cảnh hợp pháp vào Việt Nam.

5. Việt Kiều có được nhận tặng cho đất trống không?

Đây là vấn đề nhiều người quan tâm.

Đối với công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài:

• Có đầy đủ quyền như cá nhân trong nước;
• Có thể nhận chuyển nhượng hoặc nhận tặng cho quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, với người gốc Việt Nam đã thôi quốc tịch:

• Pháp luật vẫn có những giới hạn nhất định;
• Thường gắn với quyền sở hữu nhà ở.

Do đó, cần xem xét cụ thể từng trường hợp trước khi thực hiện giao dịch.

6. Việt Kiều có được đứng tên Sổ đỏ không?

Câu trả lời là CÓ, nếu đáp ứng đủ điều kiện theo luật.

Sau khi hoàn tất thủ tục tặng cho và sang tên:

• Người nhận sẽ được cấp Giấy chứng nhận;
• Được đứng tên trực tiếp trên Sổ đỏ.

7. Thủ tục tặng cho nhà đất cho Việt Kiều tại Việt Nam

7.1. Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Các giấy tờ cần chuẩn bị gồm:

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
• CCCD hoặc hộ chiếu của bên tặng cho;
• Hộ chiếu của Việt Kiều;
• Giấy tờ chứng minh quốc tịch hoặc gốc Việt Nam;
• Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân (nếu có);
• Dấu nhập cảnh hợp pháp.

7.2. Bước 2: Công chứng hợp đồng tặng cho

Các bên phải đến:

• Văn phòng công chứng;
• Hoặc Phòng công chứng.

để thực hiện công chứng hợp đồng tặng cho.

Lưu ý:

• Việt Kiều phải trực tiếp ký hợp đồng;
• Không được ủy quyền trong nhiều trường hợp liên quan đến xác lập quyền sở hữu.

7.3. Bước 3: Kê khai thuế và lệ phí

Sau khi công chứng:

• Các bên thực hiện kê khai thuế;
• Nộp lệ phí trước bạ;
• Nộp hồ sơ miễn thuế nếu thuộc diện miễn.

7.4. Bước 4: Đăng ký sang tên Sổ đỏ

Hồ sơ được nộp tại:

• Văn phòng đăng ký đất đai;
• Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai;
• Bộ phận một cửa;
• UBND cấp xã (nếu địa phương có tiếp nhận).

8. Việt Kiều nhận tặng cho nhà đất có phải nộp thuế không?

8.1. Trường hợp được miễn thuế

Theo quy định pháp luật thuế hiện hành, việc tặng cho nhà đất giữa các đối tượng sau được miễn thuế thu nhập cá nhân:

• Cha mẹ với con;
• Vợ với chồng;
• Ông bà với cháu;
• Anh chị em ruột với nhau.

8.2. Trường hợp phải nộp thuế

Nếu không thuộc diện miễn thuế:

• Người nhận tặng cho phải nộp thuế thu nhập cá nhân;
• Và các khoản lệ phí theo quy định.

9. Những lưu ý quan trọng khi tặng cho nhà đất cho Việt Kiều

• Kiểm tra tình trạng pháp lý của nhà đất;
• Kiểm tra điều kiện nhập cảnh;
• Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh quốc tịch/gốc Việt;
• Thực hiện công chứng đúng quy định;
• Không nên nhờ người khác đứng tên hộ để tránh tranh chấp.

10. Một số rủi ro thường gặp

10.1. Không đủ điều kiện sở hữu nhà đất

Nhiều trường hợp:

• Không còn quốc tịch Việt Nam;
• Không có giấy xác nhận gốc Việt;
• Không có dấu nhập cảnh.

dẫn đến không đủ điều kiện sang tên.

10.2. Hợp đồng bị vô hiệu

Nếu giao dịch:

• Không công chứng;
• Giả tạo;
• Nhờ người đứng tên hộ;

thì có thể phát sinh tranh chấp và bị tuyên vô hiệu.

10.3. Không được miễn thuế

Nhiều người hiểu nhầm rằng:

• Cứ là Việt Kiều sẽ được miễn thuế.

Thực tế, việc miễn thuế còn phụ thuộc:

• Mối quan hệ nhân thân;
• Loại giao dịch cụ thể.

11. Kết luận

Theo quy định mới của Luật Đất đai 2024 và Luật Nhà ở 2023, người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam đã được mở rộng đáng kể quyền sở hữu và giao dịch bất động sản tại Việt Nam.

Do đó, Việt Kiều hoàn toàn có thể được nhận tặng cho nhà đất nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật quy định.

Tuy nhiên, để tránh rủi ro pháp lý, người dân cần:

• Kiểm tra kỹ điều kiện sở hữu;
• Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ;
• Thực hiện công chứng và sang tên đúng quy định.

12. Cơ sở pháp lý

• Luật Đất đai 2024;
• Luật Nhà ở 2023;
• Nghị định 95/2024/NĐ-CP;
• Luật Quốc tịch Việt Nam 2008;
• Các văn bản hướng dẫn liên quan.