Luật An ninh mạng 2025 bổ sung nhiều quy định mới về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng, trách nhiệm của cha mẹ và doanh nghiệp nền tảng mạng xã hội. Tìm hiểu 4 lưu ý quan trọng doanh nghiệp và phụ huynh cần biết.

Lưu ý pháp lý: Luật An ninh mạng 2025 số 116/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Vì vậy, các quy định được phân tích trong bài viết dưới đây là quy định sẽ áp dụng khi luật chính thức có hiệu lực.

Trong thời đại số, trẻ em ngày càng tiếp cận Internet và mạng xã hội từ rất sớm. Facebook, TikTok, YouTube, Instagram hay các nền tảng trò chơi trực tuyến không chỉ là công cụ giải trí mà còn trở thành môi trường học tập, giao tiếp và tiếp cận thông tin của trẻ.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích tích cực, không gian mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với trẻ em như:

• Bị lừa đảo qua mạng;
• Bị xâm hại dữ liệu cá nhân;
• Tiếp cận nội dung độc hại;
• Bị bắt nạt trên mạng xã hội;
• Tiếp xúc với hình ảnh bạo lực, phản cảm;
• Bị dụ dỗ tham gia các hành vi nguy hiểm hoặc vi phạm pháp luật.

Chính vì vậy, Luật An ninh mạng 2025 đã bổ sung nhiều quy định đáng chú ý nhằm tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian mạng và xác định rõ trách nhiệm của gia đình, doanh nghiệp cung cấp nền tảng số cũng như cơ quan chức năng.

Dưới đây là 4 lưu ý quan trọng khi trẻ em sử dụng mạng xã hội theo Luật An ninh mạng 2025.

1. Trẻ em có đầy đủ quyền trên không gian mạng

Khoản 2 Điều 16 Luật An ninh mạng 2025 ghi nhận trẻ em có quyền được tiếp cận thông tin, tham gia hoạt động xã hội, vui chơi, giải trí và được bảo vệ bí mật cá nhân, đời sống riêng tư trên không gian mạng theo quy định pháp luật.

Điều này cho thấy pháp luật không xem trẻ em là đối tượng bị “cấm sử dụng Internet”, mà ngược lại, trẻ em vẫn có quyền tiếp cận môi trường số để học tập, giải trí và phát triển kỹ năng.

Tuy nhiên, việc tiếp cận không gian mạng phải đi kèm với các cơ chế bảo vệ phù hợp để tránh nguy cơ bị xâm hại.

1.1. Trẻ em có quyền được bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân của trẻ em là nhóm dữ liệu cần được bảo vệ đặc biệt. Các hành vi:

• Thu thập trái phép thông tin trẻ em;
• Đăng tải hình ảnh của trẻ nhằm mục đích xấu;
• Công khai thông tin riêng tư của trẻ;
• Xâm phạm bí mật đời sống riêng tư của trẻ;

đều có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.

1.2. Trẻ em có quyền tiếp cận môi trường mạng an toàn

Không gian mạng phải bảo đảm an toàn, lành mạnh cho trẻ em. Đây không chỉ là trách nhiệm của gia đình mà còn là trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp nền tảng số và cơ quan chức năng.

Ví dụ:

• Nội dung có tính chất bạo lực, khiêu dâm, kích động nguy hiểm cần được kiểm soát;
• Thông tin xâm hại trẻ em phải được ngăn chặn, gỡ bỏ;
• Các nền tảng phải có biện pháp hạn chế nội dung gây nguy hại cho trẻ.

2. Tài khoản mạng xã hội của trẻ em phải do cha mẹ hoặc người giám hộ đăng ký

Một điểm đáng chú ý của Luật An ninh mạng 2025 là quy định về trách nhiệm của cha mẹ, người giám hộ đối với việc đăng ký và quản lý tài khoản mạng xã hội của trẻ em.

Theo quy định, khi trẻ em sử dụng dịch vụ giá trị gia tăng trên không gian mạng, cha mẹ hoặc người giám hộ phải đăng ký tài khoản bằng thông tin của mình và có trách nhiệm giám sát, quản lý nội dung trẻ truy cập, đăng tải hoặc chia sẻ.

2.1. Vì sao pháp luật quy định như vậy?

Trẻ em thường chưa có đầy đủ khả năng nhận thức để tự bảo vệ mình trước các nguy cơ trên không gian mạng. Việc yêu cầu cha mẹ hoặc người giám hộ đăng ký tài khoản nhằm:

• Tăng cường kiểm soát đối với hoạt động của trẻ trên mạng xã hội;
• Hạn chế việc trẻ tiếp cận nội dung độc hại;
• Ngăn ngừa hành vi lợi dụng trẻ em trên không gian mạng;
• Tạo cơ chế xác định trách nhiệm khi phát sinh vi phạm.

2.2. Cha mẹ cần lưu ý gì khi cho trẻ sử dụng mạng xã hội?

Phụ huynh không nên chỉ giao điện thoại hoặc thiết bị điện tử cho trẻ mà không có sự hướng dẫn, kiểm soát phù hợp.

Một số lưu ý quan trọng gồm:

• Kiểm tra cài đặt quyền riêng tư của tài khoản;
• Không để trẻ công khai quá nhiều thông tin cá nhân;
• Giới hạn thời gian sử dụng mạng xã hội;
• Hướng dẫn trẻ nhận diện hành vi lừa đảo, dụ dỗ trên mạng;
• Theo dõi nội dung trẻ xem, chia sẻ hoặc tương tác;
• Trao đổi với trẻ về an toàn mạng thay vì chỉ cấm đoán.

3. Doanh nghiệp nền tảng phải kiểm soát và gỡ bỏ nội dung xâm hại trẻ em

Luật An ninh mạng 2025 đặt ra trách nhiệm đáng chú ý đối với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông, mạng Internet và các nền tảng số.

Các doanh nghiệp này có trách nhiệm:

• Kiểm soát nội dung thông tin trên hệ thống để không gây nguy hại cho trẻ em;
• Ngăn chặn việc chia sẻ nội dung xâm hại trẻ em;
• Xóa bỏ thông tin gây nguy hại hoặc xâm phạm quyền trẻ em;
• Xây dựng hệ thống kỹ thuật hỗ trợ ngăn chặn nội dung xâm hại trẻ em;
• Phối hợp với cơ quan chức năng xử lý hành vi vi phạm.

3.1. Nội dung nào được xem là gây nguy hại cho trẻ em?

Trong thực tế, nội dung gây nguy hại cho trẻ em có thể bao gồm:

• Hình ảnh bạo lực, máu me;
• Nội dung khiêu dâm, phản cảm;
• Thông tin kích động tự tử, tự hại;
• Video thử thách nguy hiểm;
• Hành vi bắt nạt trên mạng;
• Nội dung xâm hại tình dục trẻ em;
• Hành vi dụ dỗ trẻ tham gia hoạt động trái pháp luật.

3.2. Doanh nghiệp có thể bị ảnh hưởng thế nào nếu không tuân thủ?

Nếu không thực hiện đúng trách nhiệm kiểm soát và xử lý nội dung vi phạm, doanh nghiệp có thể:

• Bị xử lý vi phạm hành chính;
• Bị yêu cầu gỡ bỏ nội dung, hạn chế dịch vụ;
• Bị ảnh hưởng uy tín thương hiệu;
• Đối mặt với tranh chấp liên quan đến dữ liệu và quyền trẻ em;
• Phát sinh trách nhiệm pháp lý khác tùy từng trường hợp.

4. Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là trách nhiệm của toàn xã hội

Luật An ninh mạng 2025 không chỉ đặt trách nhiệm lên cha mẹ hoặc doanh nghiệp công nghệ mà còn xác định đây là trách nhiệm chung của cơ quan, tổ chức và toàn xã hội.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động trên không gian mạng có trách nhiệm phối hợp với cơ quan chức năng để:

• Bảo đảm quyền của trẻ em trên không gian mạng;
• Phòng, chống xâm hại trẻ em;
• Ngăn chặn nội dung gây nguy hại cho trẻ;
• Hỗ trợ phát hiện và xử lý vi phạm.

4.1. Trách nhiệm của nhà trường và giáo viên

Nhà trường và giáo viên cần tăng cường giáo dục kỹ năng sử dụng Internet an toàn cho học sinh.

Ví dụ:

• Hướng dẫn trẻ nhận diện lừa đảo trực tuyến;
• Dạy trẻ cách bảo vệ dữ liệu cá nhân;
• Giúp trẻ hiểu về bắt nạt trên mạng;
• Khuyến khích trẻ báo cho người lớn khi gặp nguy hiểm trên Internet.

4.2. Trách nhiệm của cộng đồng

Bất kỳ cá nhân nào khi phát hiện hành vi xâm hại trẻ em trên không gian mạng đều nên thông báo cho cơ quan chức năng hoặc nền tảng liên quan để kịp thời xử lý.

Việc im lặng hoặc tiếp tay lan truyền nội dung xâm hại trẻ em có thể khiến hậu quả trở nên nghiêm trọng hơn.

5. Quy định mới về phổ biến kiến thức an ninh mạng

Một điểm đáng chú ý khác của Luật An ninh mạng 2025 là việc mở rộng chính sách phổ biến kiến thức an ninh mạng trong phạm vi toàn quốc.

Nhà nước khuyến khích cơ quan nhà nước phối hợp với tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân triển khai chương trình giáo dục, nâng cao nhận thức về an ninh mạng.

Đặc biệt, pháp luật ưu tiên phổ biến kiến thức cho:

• Trẻ em;
• Người cao tuổi;
• Người gặp khó khăn trong nhận thức.

Đây là những nhóm đối tượng dễ trở thành mục tiêu của:

• Lừa đảo công nghệ;
• Đánh cắp dữ liệu cá nhân;
• Xâm hại trên không gian mạng;
• Tấn công tâm lý và thao túng thông tin.

6. Vì sao cần giáo dục kỹ năng số cho trẻ em từ sớm?

Trong thực tế, nhiều trẻ em sử dụng điện thoại thông minh và mạng xã hội từ rất sớm nhưng chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng an toàn số.

Điều này có thể khiến trẻ:

• Dễ bị lừa đảo;
• Bị dụ dỗ cung cấp thông tin cá nhân;
• Bị bắt nạt trên mạng;
• Nghiện mạng xã hội hoặc trò chơi trực tuyến;
• Tiếp xúc với nội dung độc hại.

Do đó, việc giáo dục kỹ năng số cho trẻ cần được thực hiện song song giữa:

• Gia đình;
• Nhà trường;
• Cơ quan quản lý;
• Doanh nghiệp công nghệ;
• Toàn xã hội.

7. Một số lưu ý giúp trẻ sử dụng mạng xã hội an toàn hơn

• Không công khai thông tin cá nhân như địa chỉ, số điện thoại, trường học;
• Không gửi hình ảnh riêng tư cho người lạ;
• Không nhấn vào đường link đáng ngờ;
• Không gặp trực tiếp người quen qua mạng nếu không có người lớn đi cùng;
• Báo ngay cho cha mẹ hoặc giáo viên khi bị đe dọa, quấy rối trên mạng;
• Giới hạn thời gian sử dụng mạng xã hội;
• Ưu tiên sử dụng nền tảng có chế độ bảo vệ trẻ em.

8. Câu hỏi thường gặp

8.1. Trẻ em có được sử dụng mạng xã hội không?

Có. Pháp luật ghi nhận trẻ em có quyền tiếp cận thông tin, tham gia hoạt động xã hội, vui chơi, giải trí trên không gian mạng theo quy định pháp luật.

8.2. Cha mẹ có phải chịu trách nhiệm khi trẻ dùng mạng xã hội không?

Có. Theo Luật An ninh mạng 2025, cha mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm đăng ký tài khoản và giám sát nội dung trẻ truy cập, đăng tải, chia sẻ trên nền tảng số.

8.3. Doanh nghiệp nền tảng có phải gỡ nội dung xâm hại trẻ em không?

Có. Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng có trách nhiệm kiểm soát, ngăn chặn và gỡ bỏ nội dung gây nguy hại hoặc xâm hại trẻ em.

8.4. Luật An ninh mạng 2025 có hiệu lực khi nào?

Luật An ninh mạng 2025 số 116/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

9. Kết luận

Luật An ninh mạng 2025 đã thiết lập khung trách nhiệm tương đối toàn diện nhằm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Không chỉ xác định quyền của trẻ em khi sử dụng mạng xã hội, luật còn đặt ra trách nhiệm cụ thể đối với cha mẹ, doanh nghiệp nền tảng, cơ quan chức năng và toàn xã hội.

Trong bối cảnh trẻ em tiếp cận Internet ngày càng sớm, việc xây dựng môi trường số an toàn không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là trách nhiệm chung nhằm bảo vệ sự phát triển toàn diện của trẻ em trong thời đại công nghệ số.

10. Căn cứ pháp lý

• Luật An ninh mạng 2025 số 116/2025/QH15;
• Luật Trẻ em 2016;
• Luật An ninh mạng 2018;
• Luật Công nghệ thông tin 2006;
• Các văn bản pháp luật liên quan về bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.